تبلیغات
یادداشتهای حقوقی - آیا پول را می توان به امانت سپرد؟
دوشنبه 7 آذر 1384

آیا پول را می توان به امانت سپرد؟

   نوشته شده توسط: هادی حاجیانی    نوع مطلب :حقوق مدنی ،

آیا پول را می توان به امانت سپرد؟

امروز در دانشگاه بحثی بین نگارنده و تعدادی از دانشجویان ترم های بالای رشته حقوق پیش آمد بدین موضوع که آیا وجه نقد را می توان به امانت سپرد یا خیر؟ مسئله ای که محل اختلاف بود پاسخ مثبت و منفی به سئوال مذکور بود که بنده معتقد بودم هیچگاه سپردن پول به شخصی و تعهد به استرداد آن نمی توان عنوان امانت داشته باشد و به جز یک نفر بقیه با این نظر مخالف بودند. آنچه که جای تأسف داشت این بود که هنوز دانشجویان ترم های آخر این رشته از پایه و اساس ضعیف بودند و حتی با الفبای آن نیز بیگانه!

ماده 607 قانون مدنی در تعریف امانت یا ودیعه مقرر می دارد « ودیعه عقدی است كه بموجب آن یك نفر مال خود را به دیگری می سپارد برای آنكه آن را مجانا نگاهدارد. ودیعه گذار مودع و ودیعه گیر را مستودع یا امین می گویند. » ... در اینکه مورد معامله در عقد ودیعه حتما باید مال باشد هیچ تردیدی نیست و در اینکه پول نیز مال است نیز شکی نباید کرد. این مطلب اساس استدلال کسانی بود که معتقد بودند پول می تواند به عنوان امانت به کسی سپرده شود. به اعتقاد اساتید حقوق مورد ودیعه هم می تواند عین معین باشد هم کلی در معین و هم عین کلی. همین مسئله بود که موجب اشتباه دانشجویان شده بود که معتقد بودند پول عین کلی است و چون عین کلی می تواند به ودیعه سپرده شود پس اطلاق آن به وجه نقد هم صحیح است. آنچه در این باور مورد توجه قرار نگرفته بود این است که پول اصلا عین نیست که بخواهد وصف کلیت داشته باشد. معمولا عین آن است که وجود خارجی ، واقعی و ملموس داشته باشد هر چند معین نباشد اما آید پول این اوصاف را داراست؟ اشکال طرفین بحث این بود که گمان می کردند چون پول در قالب اسکناس و سکه این اوصاف را دارد پس عین است هر چند پول جنبه عینی دارد ولی ما اصلا در روابط خود به این جنبه عینی توجه نداریم لکن آنها توجه نمی کردند که این کاغذ یا فلز حکایت از وجود اعتباری این اشیاء دارد که قانونگذار به آنها بخشیده است نه صرفا این شیء در عالم واقعی معتبر و با ارزش باشد چرا که با اراده قانونگذار براحتی ارزش آن ساقط می شود. پس مشخص است که پول عین نیست و آنچه عین نیست هیچگاه به معین تبدیل نمی شود پس وجه پول اگر به شخصی به عنوان امانت سپرده شود شخص اصلا ملزم نیست که همان عین یعنی اسکناس ها را به سپرده گذار مسترد کند چون در منظور طرفین عینی در کار نبوده که نسبت به آن عین حقی ایجاد شود در حالی که در عقد ودیعه باید همان عین را مودع تسلیم کرد (موضوع ماده 619 قانون مذکور). زمانی که شخص پول را به طرف می سپارد این پول داخل در سرمایه طرف قرار می گیرد (عقد قرض 648 قانون مدنی) و در واقع ذمه وی در مقابل آن شخص مشغول می شود و متعهد شده است آن پول را در موعد معین به وی برگرداند اگر اسکناسی غیر از آنچه به وی سپرده بود را به صاحبش بازگرداند مسلما نمی توان او الزام کرد که همان عین پول را برگرداند چنین الزام عقلائی نیست. در عقد امانت مطابق ماده 607 قانون مدنی مورد ودیعه توسط مستودع نگهداری می شود در حالی که فرض نگهداری وجه نقد با کیفیتی که ماده فوق مورد نظر دارد (منظور استرداد همان عین است) به علت عینیت نداشتن آن سالبه به انتفاء موضوع است.

 دلیل دیگر بر رد این ادعا این است که اگر به شخصی پولی به عنوان امانت سپرده شود و آن پول در اثر قوه قاهره از بین برود آیا منطقی است ذمه مستودع را بری دانسته و استناد به ید امانی وی کنیم؟ و اگر این پول بر اثر قوه قاهره از بین برود آیا در این عقد خللی وارد می شود؟ همانطور که گفته شد به محض اینکه پول به قبض شخص برای نگهداری در آید فی الواقع در ذمه او قرار می گیرد که باید فلان مبلغ را به آن شخص بپردازد. همچنین طبق ماده 619 قانون مدنی مقرر می دارد:« امین باید عین مالی را كه دریافت كرده است رد نماید. » و مداقه در مواد 612 الی 624 قانون مدنی  منظور قانونگذار را در اینکه مال حتما باید عین باشد بطور واضح بیان می کند و تاکید دارد که باید همان مال مسترد گردد نه مال دیگر و همانطور که اشاره شد فرض استرداد همان وجوه با همان شماره سریال اصلا منطقی نیست و می توان از این ماده نتیجه گرفت که پول نمی تواند مورد امانت واقع شود. عده ای می گفتند اگر طرف این پول را خرج کند خیانت در امانت است که این نظر نه با قانون وفق دارد نه اصول حقوقی آن را می پذیرد چرا که طرف ملزم است معادل آن وجه بپردازد و هیچ تفاوتی نمی کند که آن وجوه دارای همان شماره سریال باشد یا خیر بلکه ارزش اعتباری آن مد نظر است که همان قدرت خرید است با هر شکلی که عرفا معتبر باشد چه اسکناس ده هزار ریالی کهنه و چه نو از لحاظ قدرت خرید تفاوتی ندارد در واقع شخصی که اینجا خائن نامیده شده است مدیون است.

از طرفی در بحث اشاره کردند به این که در این عقد طرفین می توانند شرط کنند که باید همان پول با همان مشخصات مسترد گردد. در فرض اینکه این وجوه هیچ امتیازی از نظر ارزش با وجوه دیگر ندارد انجام به این شرط به نظر می رسد مخالف بند2 ماده 232 قانون مدنی است چه که ماده فوق مقرر می دارد شرط باید دارای منفعت عقلائی باشد شرط این که باید همان اسکناسها باید مسترد گردد چون ارزش آن با سایر اسکناسهای مشابه تفاوتی نمی کند حتی اگر از نظر کمیت و قیمت مندرج در آن کمتر یا بیشتر باشد. پس شرط مزبور نمی تواند نفع عقلائی داشته باشد پس شرط باطل است ولی مفسد عقد نیست و الزام به انجام آن به نظر نمی رسد لزومی داشته باشد.

نتیجه:

نظر نگارنده این است که وجوهی که به امانت سپرده می شود هر چند در قالب امانت است اما شرایط آن را ندارد بیشتر به عقد قرض موضوع ماده 648 قانون مدنی شباهت دارد تا عقد ودیعه. پس نمی توان در صورتی که مطابق شروط آن عقد عمل نشد موضوع جنبه کیفری مطابق ماده 674 قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات داشته باشد.

گاهی طرفین به هنگام ایجاد ماهیت عقدی به غلط آن را با نام ماهیت دیگری معرفی می کنند. در این صورت روشن است که برای ساختن ماهین عقد تشکیل یافته، باید اراده و قصد مشترک ایشان مورد بررسی قرار گیرد و نامگذاری طرفین را نمی توان ضابطه تشخیص ماهیت عقد مزبور دانست. مثلا در عرف عموم شایع است که زمانی که همسایه می خواهد برای برگزاری مجلس جشنی، از اثاثیه و لوازم همسایه خود در مدت برگزاری جشن استفاده کند به هنگام مراجعه به همسایه می گوید این اثاث را تا فردا به من قرض بده در صورتی که مقصود و ماهیت طرفین عقد، قرض نیست و آنچه طرفین در این گونه موارد اراده می کنند در حقیقت عاریه موضوع ماده 635 قانون مدنی است و تشخیص آن هم با دادگاه است.( ر.ک دکتر مهدی شهیدی. تشکیل قراردادها و تعهدات.ص 109 ) این ناشی از فهم نادرست عموم از اصطلاحات حقوقی است همانطور که عبارت نادرست « فروش سرقفلی » در جامعه به وفور دیده می شود.


http://viagrawwithoutdoctor.com/
پنجشنبه 10 مرداد 1398 02:25 ب.ظ

Amazing quite a lot of good tips.
buy viagra 25mg canadian pharmacy viagra canadian drug canada pharmaceuticals online online pharmacies tech school canada medications buy drugstore online india canadian pharmacies without an rx canada viagra north west pharmacies canada
http://matengasb.strikingly.com/
یکشنبه 2 تیر 1398 06:55 ب.ظ

Awesome write ups. Regards!
cialis bula cialis in sconto buying cialis on internet preis cialis 20mg schweiz acheter cialis meilleur pri cuanto cuesta cialis yaho buy cialis cheap 10 mg cialis for bph cialis online holland buy generic cialis
cialis super kamagra
یکشنبه 2 تیر 1398 04:09 ق.ظ

Appreciate it! Plenty of advice.

cipla cialis online buying cialis in colombia sublingual cialis online generic for cialis cialis 5mg prix where do you buy cialis cialis generico milano tadalafil 10 mg cialis pas cher paris acquisto online cialis
Generic cialis
شنبه 1 تیر 1398 11:11 ق.ظ

Regards! A lot of write ups.

cialis 10 doctissimo cialis 5 mg buy cialis baratos compran uk only best offers 100mg cialis sublingual cialis online cialis super acti no prescription cialis cheap enter site 20 mg cialis cost enter site very cheap cialis brand cialis generic
generic cialis 20mg tablets
جمعه 31 خرداد 1398 07:12 ب.ظ

Whoa many of excellent knowledge!
cialis sicuro in linea india cialis 100mg cost prices for cialis 50mg cialis prezzo di mercato cialis generique free generic cialis cialis uk next day link for you cialis price cialis online cilas
http://filoobad.strikingly.com/
جمعه 31 خرداد 1398 03:32 ق.ظ

You said this wonderfully!
cialis for bph cialis 200 dollar savings card cialis manufacturer coupon cuanto cuesta cialis yaho generic cialis soft gels cialis canada cialis tablets usa cialis online cialis therapie buy cialis online
http://hendcherga.strikingly.com/
پنجشنبه 30 خرداد 1398 07:16 ق.ظ

You've made the point.
cialis coupon generic cialis pill online the best choice cialis woman female cialis no prescription price cialis wal mart pharmacy enter site natural cialis cialis e hiv cialis alternative no prescription cialis cheap cialis kaufen
does humana cover cialis 5mg
چهارشنبه 29 خرداد 1398 04:30 ب.ظ

With thanks! Very good stuff!
canadian drugs generic cialis cialis prezzo di mercato if a woman takes a mans cialis cialis 20mg preis cf cialis 10 doctissimo cialis pas cher paris buy name brand cialis on line cialis online nederland cialis vs viagra cialis online nederland
http://halvebilt.strikingly.com/
چهارشنبه 29 خرداد 1398 12:10 ق.ظ

Thanks a lot, Ample info!

cialis pills in singapore cialis para que sirve cialis efficacit cialis prices in england cost of cialis cvs look here cialis cheap canada cialis soft tabs for sale how to buy cialis online usa cialis dosage tadalafil tablets
http://redneaiglob.strikingly.com/
سه شنبه 28 خرداد 1398 01:25 ق.ظ

Wow a lot of excellent information.
cialis kaufen bankberweisung cialis for bph we like it cialis soft gel cialis generico cialis pills in singapore callus tadalafil cialis coupon cialis 200 dollar savings card cialis in sconto
http://bamiddster.strikingly.com/
دوشنبه 27 خرداد 1398 10:39 ق.ظ

Thanks a lot! Ample info.

cialis cost costo in farmacia cialis cialis bula wow look it cialis mexico when can i take another cialis only now cialis for sale in us fast cialis online cialis wir preise how to buy cialis online usa sublingual cialis online
http://inasen.strikingly.com/
شنبه 25 خرداد 1398 04:54 ب.ظ

Superb posts. Cheers.
cialis tablets achat cialis en suisse cialis professional yohimbe when will generic cialis be available cialis generico in farmacia cialis 50 mg soft tab safe dosage for cialis free cialis cialis generic cialis 20 mg cost
Cialis prices
شنبه 25 خرداد 1398 02:21 ق.ظ

You have made your position very nicely!!
cialis 5 mg price cialis per pill recommended site cialis kanada cialis cost cialis dosage prices on cialis 10 mg costo in farmacia cialis cialis for daily use cialis kaufen usa cialis online
buy cialis online with paypal
پنجشنبه 23 خرداد 1398 08:34 ق.ظ

You actually said it perfectly.
cialis qualitat cialis dosage amounts 5 mg cialis coupon printable cialis price in bangalore price cialis best cialis super kamagra generic cialis wow cialis tadalafil 100mg cialis en 24 hora 5 mg cialis coupon printable
Cialis 20 mg
چهارشنبه 22 خرداد 1398 06:32 ب.ظ

You actually explained that effectively!
trusted tabled cialis softabs precios cialis peru buy cialis online brand cialis generic cialis sale online when can i take another cialis cialis for sale cialis australian price look here cialis cheap canada cialis cuantos mg hay
http://cialisvie.com/
دوشنبه 20 خرداد 1398 03:08 ب.ظ

With thanks, Helpful stuff.
achat cialis en europe cialis 100 mg 30 tablet cialis pills price each achat cialis en europe interactions for cialis canada discount drugs cialis try it no rx cialis discount cialis low cost cialis 20mg cialis pills price each
viagra soft tabs uk
دوشنبه 20 خرداد 1398 12:03 ق.ظ

This is a really good tip especially to those fresh to the blogosphere. Brief but very accurate information… Thanks for sharing this one. A must read post!
cialisvie.com
یکشنبه 19 خرداد 1398 09:06 ق.ظ

Wow lots of amazing tips!
acheter du cialis a geneve cialis rezeptfrei sterreich cialis for daily use cialis vs viagra cialis manufacturer coupon buy cialis online nz cialis therapie cialis for bph buying cialis on internet we recommend cialis best buy
http://cialisvie.com/
شنبه 18 خرداد 1398 04:06 ق.ظ

Superb forum posts. Thank you.
where cheapest cialis cialis bula cialis daily new zealand cialis preise schweiz 5 mg cialis pharmacie en ligne cialis tadalafil online il cialis quanto costa order generic cialis online preis cialis 20mg schweiz chinese cialis 50 mg
http://canadianpharmacyonl.com/
جمعه 23 فروردین 1398 06:32 ب.ظ

Seriously tons of helpful information!
most reliable canadian pharmacies pharmacy canada online prescriptions canadian pharmacies online prescriptions canada drugs canadianpharmacyusa24h is it legal discount canadian pharmacies cialis canadian pharmacy canadian pharmacys canadian pharmacy uk delivery cialis canadian pharmacy
http://canadiantousapharmacy.com/
پنجشنبه 22 فروردین 1398 04:55 ق.ظ

Truly plenty of useful knowledge!
canadian pharmaceuticals online northwestpharmacy canadian medications list online pharmacies of canada pharmacy canada online prescriptions order canadian prescriptions online online pharmacy online pharmacies tech school drugs for sale in canada canadian online pharmacies reviews
Cialis generic
جمعه 16 آذر 1397 05:58 ق.ظ

Regards! An abundance of info.

cialis uk only here cialis pills cialis generique prix cialis once a da sublingual cialis online cialis soft tabs for sale buying cialis overnight how do cialis pills work cheap cialis generic low dose cialis
cialis
چهارشنبه 14 آذر 1397 02:35 ب.ظ

Great material, Many thanks.
cialis 5 mg effetti collateral cialis 20mg prix en pharmacie buying cialis in colombia cialis taglich cialis pills boards canadian cialis cialis flussig cialis price thailand generic cialis levitra cialis online napol
Cialis pills
چهارشنبه 14 آذر 1397 03:01 ق.ظ

You actually explained it wonderfully.
cialis online nederland recommended site cialis kanada cialis for sale cialis alternative cialis price thailand the best choice cialis woman safe site to buy cialis online acquistare cialis internet price cialis per pill cialis cost
buy cheap cialis coupon
سه شنبه 13 آذر 1397 03:56 ب.ظ

Appreciate it. Plenty of advice!

cialis kaufen look here cialis order on line we choice free trial of cialis cialis pills price each cialis 20 mg cost american pharmacy cialis i recommend cialis generico cialis generico en mexico cialis generic generic cialis tadalafil
Cialis online
سه شنبه 13 آذر 1397 04:35 ق.ظ

Really a lot of very good info!
generic cialis levitra cialis billig cost of cialis cvs callus buy name brand cialis on line cialis flussig cialis 10 doctissimo ou acheter du cialis pas cher acquistare cialis internet look here cialis order on line
where to buy cialis online
دوشنبه 12 آذر 1397 04:26 ب.ظ

This is nicely put. .
cialis generico en mexico price cialis best try it no rx cialis the best choice cialis woman american pharmacy cialis generic cialis pill online cialis arginine interactio rezeptfrei cialis apotheke generic cialis 20mg uk where to buy cialis in ontario
Buy cialis
دوشنبه 12 آذر 1397 04:18 ق.ظ

Great stuff. Regards!
does cialis cause gout cialis en mexico precio generic cialis in vietnam cialis generique cuanto cuesta cialis yaho low dose cialis blood pressure when can i take another cialis ou acheter du cialis pas cher comprar cialis 10 espa241a cialis 5 mg schweiz
cialis
یکشنبه 11 آذر 1397 03:57 ق.ظ

Incredible all kinds of beneficial material.
wow cialis 20 cialis lowest price cialis lowest price cialis 20 mg tarif cialis france cialis 5 mg effetti collateral cialis prezzo in linea basso cialis 50 mg soft tab venta cialis en espaa warnings for cialis
Cialis online
شنبه 10 آذر 1397 04:28 ب.ظ

Appreciate it! Loads of advice!

buy cialis sample pack compare prices cialis uk cialis mit grapefruitsaft generic cialis pill online generic low dose cialis cialis for sale in europa viagra vs cialis vs levitra how do cialis pills work price cialis per pill tadalafil generic
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30