تبلیغات
یادداشتهای حقوقی - آیا پول را می توان به امانت سپرد؟
دوشنبه 7 آذر 1384

آیا پول را می توان به امانت سپرد؟

   نوشته شده توسط: هادی حاجیانی    نوع مطلب :حقوق مدنی ،

آیا پول را می توان به امانت سپرد؟

امروز در دانشگاه بحثی بین نگارنده و تعدادی از دانشجویان ترم های بالای رشته حقوق پیش آمد بدین موضوع که آیا وجه نقد را می توان به امانت سپرد یا خیر؟ مسئله ای که محل اختلاف بود پاسخ مثبت و منفی به سئوال مذکور بود که بنده معتقد بودم هیچگاه سپردن پول به شخصی و تعهد به استرداد آن نمی توان عنوان امانت داشته باشد و به جز یک نفر بقیه با این نظر مخالف بودند. آنچه که جای تأسف داشت این بود که هنوز دانشجویان ترم های آخر این رشته از پایه و اساس ضعیف بودند و حتی با الفبای آن نیز بیگانه!

ماده 607 قانون مدنی در تعریف امانت یا ودیعه مقرر می دارد « ودیعه عقدی است كه بموجب آن یك نفر مال خود را به دیگری می سپارد برای آنكه آن را مجانا نگاهدارد. ودیعه گذار مودع و ودیعه گیر را مستودع یا امین می گویند. » ... در اینکه مورد معامله در عقد ودیعه حتما باید مال باشد هیچ تردیدی نیست و در اینکه پول نیز مال است نیز شکی نباید کرد. این مطلب اساس استدلال کسانی بود که معتقد بودند پول می تواند به عنوان امانت به کسی سپرده شود. به اعتقاد اساتید حقوق مورد ودیعه هم می تواند عین معین باشد هم کلی در معین و هم عین کلی. همین مسئله بود که موجب اشتباه دانشجویان شده بود که معتقد بودند پول عین کلی است و چون عین کلی می تواند به ودیعه سپرده شود پس اطلاق آن به وجه نقد هم صحیح است. آنچه در این باور مورد توجه قرار نگرفته بود این است که پول اصلا عین نیست که بخواهد وصف کلیت داشته باشد. معمولا عین آن است که وجود خارجی ، واقعی و ملموس داشته باشد هر چند معین نباشد اما آید پول این اوصاف را داراست؟ اشکال طرفین بحث این بود که گمان می کردند چون پول در قالب اسکناس و سکه این اوصاف را دارد پس عین است هر چند پول جنبه عینی دارد ولی ما اصلا در روابط خود به این جنبه عینی توجه نداریم لکن آنها توجه نمی کردند که این کاغذ یا فلز حکایت از وجود اعتباری این اشیاء دارد که قانونگذار به آنها بخشیده است نه صرفا این شیء در عالم واقعی معتبر و با ارزش باشد چرا که با اراده قانونگذار براحتی ارزش آن ساقط می شود. پس مشخص است که پول عین نیست و آنچه عین نیست هیچگاه به معین تبدیل نمی شود پس وجه پول اگر به شخصی به عنوان امانت سپرده شود شخص اصلا ملزم نیست که همان عین یعنی اسکناس ها را به سپرده گذار مسترد کند چون در منظور طرفین عینی در کار نبوده که نسبت به آن عین حقی ایجاد شود در حالی که در عقد ودیعه باید همان عین را مودع تسلیم کرد (موضوع ماده 619 قانون مذکور). زمانی که شخص پول را به طرف می سپارد این پول داخل در سرمایه طرف قرار می گیرد (عقد قرض 648 قانون مدنی) و در واقع ذمه وی در مقابل آن شخص مشغول می شود و متعهد شده است آن پول را در موعد معین به وی برگرداند اگر اسکناسی غیر از آنچه به وی سپرده بود را به صاحبش بازگرداند مسلما نمی توان او الزام کرد که همان عین پول را برگرداند چنین الزام عقلائی نیست. در عقد امانت مطابق ماده 607 قانون مدنی مورد ودیعه توسط مستودع نگهداری می شود در حالی که فرض نگهداری وجه نقد با کیفیتی که ماده فوق مورد نظر دارد (منظور استرداد همان عین است) به علت عینیت نداشتن آن سالبه به انتفاء موضوع است.

 دلیل دیگر بر رد این ادعا این است که اگر به شخصی پولی به عنوان امانت سپرده شود و آن پول در اثر قوه قاهره از بین برود آیا منطقی است ذمه مستودع را بری دانسته و استناد به ید امانی وی کنیم؟ و اگر این پول بر اثر قوه قاهره از بین برود آیا در این عقد خللی وارد می شود؟ همانطور که گفته شد به محض اینکه پول به قبض شخص برای نگهداری در آید فی الواقع در ذمه او قرار می گیرد که باید فلان مبلغ را به آن شخص بپردازد. همچنین طبق ماده 619 قانون مدنی مقرر می دارد:« امین باید عین مالی را كه دریافت كرده است رد نماید. » و مداقه در مواد 612 الی 624 قانون مدنی  منظور قانونگذار را در اینکه مال حتما باید عین باشد بطور واضح بیان می کند و تاکید دارد که باید همان مال مسترد گردد نه مال دیگر و همانطور که اشاره شد فرض استرداد همان وجوه با همان شماره سریال اصلا منطقی نیست و می توان از این ماده نتیجه گرفت که پول نمی تواند مورد امانت واقع شود. عده ای می گفتند اگر طرف این پول را خرج کند خیانت در امانت است که این نظر نه با قانون وفق دارد نه اصول حقوقی آن را می پذیرد چرا که طرف ملزم است معادل آن وجه بپردازد و هیچ تفاوتی نمی کند که آن وجوه دارای همان شماره سریال باشد یا خیر بلکه ارزش اعتباری آن مد نظر است که همان قدرت خرید است با هر شکلی که عرفا معتبر باشد چه اسکناس ده هزار ریالی کهنه و چه نو از لحاظ قدرت خرید تفاوتی ندارد در واقع شخصی که اینجا خائن نامیده شده است مدیون است.

از طرفی در بحث اشاره کردند به این که در این عقد طرفین می توانند شرط کنند که باید همان پول با همان مشخصات مسترد گردد. در فرض اینکه این وجوه هیچ امتیازی از نظر ارزش با وجوه دیگر ندارد انجام به این شرط به نظر می رسد مخالف بند2 ماده 232 قانون مدنی است چه که ماده فوق مقرر می دارد شرط باید دارای منفعت عقلائی باشد شرط این که باید همان اسکناسها باید مسترد گردد چون ارزش آن با سایر اسکناسهای مشابه تفاوتی نمی کند حتی اگر از نظر کمیت و قیمت مندرج در آن کمتر یا بیشتر باشد. پس شرط مزبور نمی تواند نفع عقلائی داشته باشد پس شرط باطل است ولی مفسد عقد نیست و الزام به انجام آن به نظر نمی رسد لزومی داشته باشد.

نتیجه:

نظر نگارنده این است که وجوهی که به امانت سپرده می شود هر چند در قالب امانت است اما شرایط آن را ندارد بیشتر به عقد قرض موضوع ماده 648 قانون مدنی شباهت دارد تا عقد ودیعه. پس نمی توان در صورتی که مطابق شروط آن عقد عمل نشد موضوع جنبه کیفری مطابق ماده 674 قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات داشته باشد.

گاهی طرفین به هنگام ایجاد ماهیت عقدی به غلط آن را با نام ماهیت دیگری معرفی می کنند. در این صورت روشن است که برای ساختن ماهین عقد تشکیل یافته، باید اراده و قصد مشترک ایشان مورد بررسی قرار گیرد و نامگذاری طرفین را نمی توان ضابطه تشخیص ماهیت عقد مزبور دانست. مثلا در عرف عموم شایع است که زمانی که همسایه می خواهد برای برگزاری مجلس جشنی، از اثاثیه و لوازم همسایه خود در مدت برگزاری جشن استفاده کند به هنگام مراجعه به همسایه می گوید این اثاث را تا فردا به من قرض بده در صورتی که مقصود و ماهیت طرفین عقد، قرض نیست و آنچه طرفین در این گونه موارد اراده می کنند در حقیقت عاریه موضوع ماده 635 قانون مدنی است و تشخیص آن هم با دادگاه است.( ر.ک دکتر مهدی شهیدی. تشکیل قراردادها و تعهدات.ص 109 ) این ناشی از فهم نادرست عموم از اصطلاحات حقوقی است همانطور که عبارت نادرست « فروش سرقفلی » در جامعه به وفور دیده می شود.


Cialis generic
جمعه 16 آذر 1397 05:58 ق.ظ

Regards! An abundance of info.

cialis uk only here cialis pills cialis generique prix cialis once a da sublingual cialis online cialis soft tabs for sale buying cialis overnight how do cialis pills work cheap cialis generic low dose cialis
cialis
چهارشنبه 14 آذر 1397 02:35 ب.ظ

Great material, Many thanks.
cialis 5 mg effetti collateral cialis 20mg prix en pharmacie buying cialis in colombia cialis taglich cialis pills boards canadian cialis cialis flussig cialis price thailand generic cialis levitra cialis online napol
Cialis pills
چهارشنبه 14 آذر 1397 03:01 ق.ظ

You actually explained it wonderfully.
cialis online nederland recommended site cialis kanada cialis for sale cialis alternative cialis price thailand the best choice cialis woman safe site to buy cialis online acquistare cialis internet price cialis per pill cialis cost
buy cheap cialis coupon
سه شنبه 13 آذر 1397 03:56 ب.ظ

Appreciate it. Plenty of advice!

cialis kaufen look here cialis order on line we choice free trial of cialis cialis pills price each cialis 20 mg cost american pharmacy cialis i recommend cialis generico cialis generico en mexico cialis generic generic cialis tadalafil
Cialis online
سه شنبه 13 آذر 1397 04:35 ق.ظ

Really a lot of very good info!
generic cialis levitra cialis billig cost of cialis cvs callus buy name brand cialis on line cialis flussig cialis 10 doctissimo ou acheter du cialis pas cher acquistare cialis internet look here cialis order on line
where to buy cialis online
دوشنبه 12 آذر 1397 04:26 ب.ظ

This is nicely put. .
cialis generico en mexico price cialis best try it no rx cialis the best choice cialis woman american pharmacy cialis generic cialis pill online cialis arginine interactio rezeptfrei cialis apotheke generic cialis 20mg uk where to buy cialis in ontario
Buy cialis
دوشنبه 12 آذر 1397 04:18 ق.ظ

Great stuff. Regards!
does cialis cause gout cialis en mexico precio generic cialis in vietnam cialis generique cuanto cuesta cialis yaho low dose cialis blood pressure when can i take another cialis ou acheter du cialis pas cher comprar cialis 10 espa241a cialis 5 mg schweiz
cialis
یکشنبه 11 آذر 1397 03:57 ق.ظ

Incredible all kinds of beneficial material.
wow cialis 20 cialis lowest price cialis lowest price cialis 20 mg tarif cialis france cialis 5 mg effetti collateral cialis prezzo in linea basso cialis 50 mg soft tab venta cialis en espaa warnings for cialis
Cialis online
شنبه 10 آذر 1397 04:28 ب.ظ

Appreciate it! Loads of advice!

buy cialis sample pack compare prices cialis uk cialis mit grapefruitsaft generic cialis pill online generic low dose cialis cialis for sale in europa viagra vs cialis vs levitra how do cialis pills work price cialis per pill tadalafil generic
buy cialis online
شنبه 10 آذر 1397 03:34 ق.ظ

Thank you. A lot of info.

free cialis tadalafil 10 mg cialis online nederland viagra cialis levitra cialis official site we like it cialis price pastillas cialis y alcoho generic low dose cialis cost of cialis per pill we choice cialis uk
buy cialis cheap
جمعه 9 آذر 1397 04:18 ب.ظ

Amazing plenty of helpful knowledge.
cialis arginine interactio how to purchase cialis on line cialis daily new zealand click here take cialis sialis brand cialis nl order a sample of cialis cialis online napol purchasing cialis on the internet buy name brand cialis on line
buy cialis online best price
جمعه 9 آذر 1397 04:32 ق.ظ

Thank you, I value this!
cialis 20 mg cut in half cialis sans ordonnance discount cialis precios de cialis generico cialis daily dose generic generic cialis soft gels tadalafilo click now buy cialis brand where do you buy cialis cialis generico lilly
buy cialis us pharmacy
پنجشنبه 8 آذر 1397 05:10 ب.ظ

With thanks. Useful stuff!
cialis sans ordonnance order a sample of cialis no prescription cialis cheap cialis generic availability acquistare cialis internet cialis lilly tadalafi buy cheap cialis in uk cialis online deutschland look here cialis cheap canada buy generic cialis
buy cialis no rx
پنجشنبه 8 آذر 1397 05:15 ق.ظ

You mentioned it adequately!
brand cialis generic cialis dosage cialis canadian drugs non 5 mg cialis generici cialis online napol cialis generico lilly achat cialis en itali overnight cialis tadalafil achat cialis en suisse cilas
Cialis prices
چهارشنبه 7 آذر 1397 04:38 ب.ظ

Well voiced without a doubt! .
sialis we recommend cheapest cialis viagra cialis levitra cialis tablets buy cialis online legal try it no rx cialis cialis 20 mg cialis uk next day acquisto online cialis dosagem ideal cialis
buy cialis online no prescription
چهارشنبه 7 آذر 1397 04:39 ق.ظ

Valuable posts. With thanks!
acheter cialis meilleur pri price cialis best generic cialis 20mg tablets cialis kaufen wo wow cialis 20 where do you buy cialis cialis 5 mg fast cialis online cialis generico online viagra or cialis
buy levitra 10mg
جمعه 20 مهر 1397 04:41 ق.ظ

You actually reported this terrifically!
buy generic levitra levitra 20 mg bayer prezzo buy generic levitra levitra prices levitra 10 mg prezzo levitra without a doctor prescription levitra without a doctor prescription levitra prices vardenafil 20mg levitra online
Cialis pills
سه شنبه 10 مهر 1397 04:34 ب.ظ

Thanks a lot. I value this!
cialis price in bangalore cialis for sale in europa tadalafil 10 mg cialis preise schweiz brand cialis nl cialis generika in deutschland kaufen cialis online deutschland brand cialis nl cialis reviews cialis kaufen
buy cialis online cheap
یکشنبه 8 مهر 1397 10:37 ق.ظ

Kudos, Helpful stuff.
cialis diario compra cialis pills in singapore acheter cialis meilleur pri generic cialis 20mg tablets cialis purchasing we use it cialis online store the best site cialis tablets can i take cialis and ecstasy when can i take another cialis canadian discount cialis
http://eddrugsgeneric.com/
پنجشنبه 29 شهریور 1397 12:41 ق.ظ

Amazing facts, Regards!
cialis billig when will generic cialis be available precios cialis peru safe dosage for cialis cialis sicuro in linea buy online cialis 5mg cialis dosage amounts buying cialis in colombia cialis 5 mg schweiz cialis online
http://cialisvbuy.com/
سه شنبه 27 شهریور 1397 09:31 ب.ظ

Wow quite a lot of awesome advice!
venta de cialis canada miglior cialis generico cialis generico online low dose cialis blood pressure get cheap cialis cialis with 2 days delivery tesco price cialis achat cialis en itali buying cialis in colombia estudios de cialis genricos
http://eddrugsgeneric.com/
پنجشنبه 15 شهریور 1397 12:18 ب.ظ

Thanks, Great information.
safe dosage for cialis sialis cialis professional yohimbe precios de cialis generico viagra vs cialis cialis cipla best buy cialis savings card pastillas cialis y alcoho cialis prices in england low dose cialis blood pressure
http://canadianpharmacyonli.com/
چهارشنبه 14 شهریور 1397 03:43 ق.ظ

Terrific information. Thanks a lot.
pharmacy near me canada online pharmacies legitimate online canadian discount pharmacies viagra canadiense drugstore online shopping reviews prescription drugs without prior prescription pharmacy canada 24 global pharmacy canada canada medications information pharmacy canada online prescriptions
viabiovit.com
سه شنبه 13 شهریور 1397 08:22 ق.ظ

Kudos! An abundance of advice!

cost of viagra how to buy real viagra online buy sildenafil generic where can i order viagra online buy real viagra online without prescription how buy viagra buy viagra uk cheap sildenafil without prescription uk purchase viagra online uk i want to buy viagra online
Cialis online
دوشنبه 12 شهریور 1397 11:55 ب.ظ

You suggested this effectively!
non 5 mg cialis generici click here to buy cialis low dose cialis blood pressure cialis 5mg prix wow cialis 20 tadalafil 10 mg cialis para que sirve cost of cialis cvs cialis 20mg prix en pharmacie cialis 20 mg cost
http://cialisvv.com/
دوشنبه 12 شهریور 1397 06:52 ق.ظ

You expressed it well.
cialis australian price we choice free trial of cialis usa cialis online cialis online deutschland cialis e hiv cialis lilly tadalafi cialis 5 mg funziona rx cialis para comprar precios de cialis generico generic cialis pro
cialisda.com
یکشنبه 11 شهریور 1397 04:08 ب.ظ

Tips nicely considered!.
fast cialis online prix cialis once a da price cialis best cialis per paypa pastillas cialis y alcoho cialis for bph canada discount drugs cialis cialis super kamagra cialis 10 doctissimo fast cialis online
buy herbal viagra
سه شنبه 23 مرداد 1397 05:25 ق.ظ

Thank you. Ample forum posts.

rx viagra online viagra how to buy buy real viagra online without prescription ordering viagra buy viagra online from canada buy viagra at buy viagra cvs how to buy real viagra generic viagra buy online where do you buy viagra
cialis online cheap
دوشنبه 22 مرداد 1397 09:09 ب.ظ

Incredible all kinds of awesome info!
low cost cialis 20mg venta cialis en espaa generic cialis 20mg tablets cialis kaufen enter site very cheap cialis we choice cialis uk prices on cialis 10 mg when can i take another cialis tesco price cialis how to buy cialis online usa
claybourne
شنبه 2 تیر 1397 01:17 ب.ظ
Wow! In the end I got а wbpage fгom ѡheгe
I be capable of reаlly gett valpuable fаcts rеgarding my study and
knowledge.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30