تبلیغات
یادداشتهای حقوقی - رابطه متقابل حقوق و اقتصاد
جمعه 2 اردیبهشت 1390

رابطه متقابل حقوق و اقتصاد

   نوشته شده توسط: هادی حاجیانی    نوع مطلب :حقوق اقتصادی ،

رابطه متقابل حقوق و اقتصاد

(مفهوم تحلیل اقتصادی حقوق)

 

هادی حاجیانی - وکیل پایه یک دادگستری

رشد و توسعه زندگی بشر را میتوان در گرو توجه به بُعد اقتصادی آن دانست و زمانی این توسعه به‌صورت تصاعدی پیشرفت نمود که نگرش‌ها و تحلیل‌ها، رنگ و لعاب اقتصادی به خود گرفت و آرمان‌های کلان، اذهان بشر را به خود مشغول نمود و به همین صورت بود که اعمال بشر با سرعت بیشتری با انگیزه‌های اقتصادی و با نیت تحصیل ارزشهای مادی آمیخته شده و جریانهای خاصی در زندگی اجتماعی ایجاد کرد. اقتصاد همواره با دو مفهوم رفع نیازهای مادی و رسیدن به خواستهای مادی همراه و هماهنگ بوده است. تلاش و کوشش برای رسیدن به حداکثر نتیجه موردنظر، عنصر اصلی اقتصاد و یک نگاه اقتصادی است. بنابراین بشر همواره با این دید روابط خود را تنظیم می‌نمود و هماهنگی تعاملات و گسترش روابط را می‌توان در تأثیر نگرش‌های اقتصادی بشر در پیشبرد اهداف خود دانست.

اما در کنار نقش اقتصاد، همواره حقوق نیز در زندگی بشر نقش بسیار مهم و حیاتی ایفاء می‌نماید. اگر اقتصاد راه بشر برای رسیدن به اهداف مادی خود باشد حقوق تضمین و ضامنی برای این نیل بشر خواهد بود. حقوق بر اعمال انسان حکومت می‌کند و علاوه بر مشخص نمودن مسیر این جریانات، انحرافات بشر را از مسیری که غبطه شخص و مصلحت همگان در آن وجود دارد کنترل می‌کند. به همین جهت مردم نمی‌توانند قواعد و مقررات حقوقی را در رسیدن به اهداف اقتصادی خود نادیده بگیرند و ناچارند در مسیر صحیحی که علم حقوق آن را منطبق با قواعد خود می‌داند گام بردارند. بنابراین حقوق همواره در کنار اقتصاد بوده و در اصل هم‌عرض با اقتصاد به حیات خود در زندگی بشر ادامه می‌داد. به همین علت تا سالیان دراز، تقابل و نقطه تلاقی حقوق و اقتصاد، جای خاصی در اذهان مردم نداشت، و بشر در عین اینکه اهداف اقتصادی خود را دنبال می‌کرد سعی داشت مقررات و قواعد حقوقی را نیز رعایت نماید. اما زمانی که علم رشد فزاینده‌ای در زندگی بشر پیدا نمود، در روابط، پیچیدگی خاصی ایجاد گردید، دیگر آن نگرش‌های ساده و سنتی قادر نبوده به کنترل اوضاع بپردازد. در جامعه معاصر و امروزی، تعاملات تجاری و اقتصادی بشر پیچیدگی صدچندانی نسبت به گذشته داشته؛ چند وجهی شدن معاملات، ظهور کالاها و نیازهای جدید، گسترش روابط به عرصه بین‌الملل، مرزبندی خاص کشورها و مسائل مستحدث بیشمار به‌وجود آمده، همگی موجب ایجاد مفاهیم و تأسیس ماهیت‌های خاصی شده است. اما حقوق که می‌بایست همیشه همراه و در کنار اقتصاد باشد، با این پیشرفت یکباره، گویی از غافله عقب مانده و می‌بایست خود را به سرعت به این پیشرفتها و تحولات برساند تا بتواند به حکومت خود ادامه دهد. به همین دلیل حقوق ناچار شد به صورت جدی‌تر وارد عرصه اقتصاد شود، به تحلیل قواعد و روشهای اقتصادی و تجاری بپردازد تا کارآمدترین قواعد را در این خصوص وضع نماید. یکی از دلایل مهم تلاقی حقوق و اقتصاد و نیز ایجاد نگاه‌های اقتصادی –حقوقی را می‌تواند در این موضوع دید.

البته نگاه اقتصادی به حقوق، حتی در زندگانی انسانهای دیرین نیز به وضوح دیده می‌شد و مفاهیمی مانند مالکیت، تحصیل مال، قراردادها و بسیاری دیگر از مفاهیم حقوقی با نگرش‌های اقتصادی شکل گرفته است که مجال تفصیل در این مختصر نیست. به‌طور کلی چون بسیاری از ابزارهای بشر مانند قراردادها که اغلب برای رسیدن به اهداف اقتصادی است، می‌بایست از مسیر‌های حقوقی عبور نماید، ارتباط و تلاقی این دو همیشه انکارناپذیر بوده است.

به‌طور کلی همین تلاقی اقتصاد و حقوق که در زندگانی بشر اولیه کمابیش وجود داشته و در زندگی بشر امروز به دلایل گفته شده به اوج خود رسیده است، تحلیلهای جدیدی می‌بایست صورت گیرد که در همین راستا رشته‌ای نوین در میان علوم ایجاد نموده است.

 

تحلیل اقتصادی حقوق یا تحلیل حقوقی اقتصاد: آنچه مد نظر ما است تحلیل اقتصادی حقوق است یا تحلیل حقوقی اقتصاد؟ بدیهی است تحلیلی که بر پایه هرکدام از این دو مبنا صورت گیرد موضوع متفاوت و نتیجه خاص خود را خواهد داشت، بنابراین باید نخست مشخص کنیم که می‌خواهیم حقوق را از دید اقتصادی تحلیل کنیم یا اقتصاد را از دید حقوقی. بطور خلاصه این دو مبنا بررسی می‌کنیم:

نخست؛ تحلیل اقتصادی حقوق بدین معنا است که ما نتیجه و مطلوبی که از نهادهای حقوقی انتظار داریم بر اساس مطلوب اقتصادی خود خواستار شویم. بدین توضیح که ما آثار حقوقی بار آمده از اعمال خود یا دیگران را بر مبنای ارزشهای مادی قرار داده به گونه ای‌ که استفاده از ابزارهای حقوقی تلاشی باشد برای رسیدن به اهداف اقتصادی. در واقع در تحلیل اقتصادی حقوق آثاری برای اعمال حقوقی درنظر بگیریم که از حیث اقتصادی قابل توجیه باشد. تحلیلی که بر این اساس صورت گیرد به نظر نگارنده تحلیل اقتصادی حقوق است.

دوم؛ تحلیل حقوقی اقتصاد بدین معنی است که ما آثار ابزارها و قواعد و روش‌های اقتصادی یا حتی استراتژی های اقتصادی را با در نظر گرفتن اصول و قواعد حقوقی تحلیل و تفسیر کنیم. بدین توضیح که باید ببینیم که فلان روش یا ابزار اقتصادی که اشخاص برای نیل به اهداف اقتصادی بکار می‌گیرند چه آثار حقوقی دارد یا از حیث حقوقی قابل توجیه و یا حتی مجاز است یا خیر؟ بطور مثال فرانشیز در کسب و کار از حیث حقوقی چه آثاری دارد یا چه قواعد حقوقی باید بر این ابزار یا استراتژی حاکم باشد، ضوابط و ضمانت ‌اجراهای مرتبط با این موضوع چیست و ... یا تحلیل اینکه حذف صفر از پول ملی چه آثار حقوقی را در بر دارد و آیا از حیث حقوقی قابل توجیه یا قابل اعمال است یا خیر. این نوع تحلیل را می‌توان تحلیل حقوقی اقتصاد نامید.

ملاحظه می‌شود تحلیل اقتصادی حقوق و تحلیل حقوقی اقتصاد، دو مقوله کاملاً جداگانه و با ماهیت متفاوت است، به‌طوریکه تحلیل یک موضوع بر اساس این دو مبنا هرکدام نوشتاری مستقل با محتوا و ماهیتی مجزا است. اما اینکه در حقوق اقتصادی می‌بایست بر اساس کدام مبنا به تحلیل و بررسی پرداخت امری روشن و مبرهن نیست و کسانی‌که وارد قلمرو مشترک حقوق و اقتصاد می‌شوند با یک دو راهی مواجه می‌شوند که اغلب مسیر روشن خود را نمی‌دانند. اما به نظر می‌رسد هم تحلیل اقتصادی حقوق و هم تحلیل حقوقی اقتصاد، لازمه کنکاش و تحقیق در قلمرو مشترک حقوق و اقتصاد است، بنابراین کسی که وارد این حیطه می‌شود هم باید تحلیل اقتصادی نهادهای حقوقی را بداند و هم بتواند نهادهای اقتصادی را از حیث حقوقی تحلیل و بررسی نماید.

اما آنچه در این نوشتار مطلوب و مورد نظر ما است تحلیل اقتصادی حقوق است. بنابراین ما مختصری در خصوص تحلیل اقتصادی حقوق صحبت می‌کنیم: تحلیل اقتصادی حقوق در واقع تحلیل نهادهای حقوقی با نگرش و انگیزه‌های اقتصادی است، به‌گونه‌ای که اگر یک شخص برای رسیدن به خواست‌های مادی خود، از یک ابزار یا نهاد حقوقی استفاده می‌کند در واقع تلاش می‌کند بر اساس نهاده یا گذارده خود، حداکثر ارزش‌های مادی را تحصیل نموده و بهره‌وری خود را به حداکثر برساند. برای فهم این موضوع به این مثال توجه کنید: شخصی برای خرید یک دستگاه آپارتمان با شخص دیگری قرارداد بیع عادی تنظیم می‌نماید و وجه موضوع معامله را همان زمان بطور کامل می‌پردازد اما فروشنده از تحویل آپارتمان و تنظیم سند رسمی به نام خریدار خودداری می‌نماید. خریدار به دادگاه مراجعه می‌کند و علاوه بر تقاضای تحویل و تقاضای الزام به تنظیم سند رسمی، درخواست پرداخت اجرت المثل از زمان تنظیم مبایعه نامه تا زمان تحویل را از فروشنده می‌نماید. اما دادگاه درخواست پرداخت اجرت المثل را رد می‌نماید و استدلال می‌کند که چون سندرسمی به نام خریدار تنظیم نشده تا زمانی که سندرسمی به نام کسی تنظیم نشده است تقاضای پرداخت اجرت المثل از وی مسموع نمی‌باشد... دیدگاه حقوقی صرف به این موضوع، نظر دادگاه را موجه و قابل دفاع جلوه می‌دهد اما اگر ما بخواهیم این موضوع حقوقی را تحلیل اقتصادی بنماییم پاسخ دیگری یافت خواهیم نمود، چراکه انگیزه‌های اقتصادی خریدار در نظر دادگاه مدنظر قرار نگرفته است و اگر بخواهیم این موضوع را با نگرش و تحلیل اقتصادی بررسی کنیم می‌بایست خریدار را از زمان تنظیم مبایعه نامه و پرداخت ثمن، محق دریافت اجرت‌المثل نیز بدانیم. چراکه خریدار ارزش اقتصادی ثمن را از دست داده و آن را به فروشنده اعطاء نموده است و طبیعتاً می‌بایست معادل ارزش اقتصادی ثمن، ارزش دیگری را تحصیل نماید. اجرت‌المثل نیز ارزشی است که خریدار می‌بایست در برابر از دست دادن ثمن بدست آورد تا تعادل اقتصادی میان طرفین برقرار شود. پس از حیث اقتصادی منطقی نیست که فروشنده هم ارزش اقتصادی ثمن را تحصیل نماید و هم از آپارتمان فروخته شده منتفع شده و ارزش‌های آن را از دست ندهد. ملاحظه می‌شود تحلیل اقتصادی مسائل حقوقی در موارد بسیاری پاسخی به ما می‌دهد که از تحلیل صرف حقوقی چنین برداشتی نمی‌نماییم.

علاوه بر مسئله فوق، بطورکلی داشتن دیدگاه اقتصادی در تحلیل مسائل حقوقی به شکل‌گیری ماهیت‌های حقوقی کمک شایانی نموده است بدون اینکه مردم که سازنده اصلی ماهیات هستند ملتفت به ضوابط خاص علم حقوق یا اقتصاد باشند. اما همیشه و در همه ادوار هموراه انگیزه‌های اقتصادی در روند شکل‌گیری بسیاری از نهادها و تأسیسات مهم حقوقی مؤثر بوده است. به‌طور مثال شکل‌گیری نهادی به نام مالکیت همراه با نگرش اقتصادی بوده است و در کنار آنها نهادی مانند قراردادها و معاملات بر همین اساس شکل گرفته و تکامل یافته است. بدین توضیح که بشر پیش از آنکه نگاه حقوقی به موضوعات داشته باشد هموراه در صدد رفع نیازهای مادی خود بوده است و با همین انگیزه بود که در مسیر حقوقی گام بر می‌داشت. اما این رفع نیازها می‌بایست با کمک روش‌هایی صورت بگیرد که قابل حمایت بوده و همه مردم نیز آن حمایت را بپذیرد و آن روش و آثار آن را مورد قبول خود داشته باشند. همین موضوع در خصوص قراردادهای معوض جلوه‌ای خاص به خود می‌گیرد. بدین صورت که؛ بشر چون توان تهیه همه اقلام و منابع مورد نیاز خود را نداشت در پی دست‌یابی به منابع دیگر و بدست آوردن اقلام مورد نیاز خود بود. آنچه بشر نیاز داشت دارای ارزش بوده و آن ارزش در اختیار شخص دیگری بود. پس اگر آن شخص بخواهد ارزش مورد نیاز خود را بدست بیاورد مستلزم این است که شخص دیگری آن ارزش را به فرد مورد نیاز بدهد و در واقع آن را از دست بدهد. بنابراین باید ارزشی جایگزین ارزش از دست رفته بشود تا شخص همواره ارزشی در اختیار داشته باشد که بتواند نیازهای خود را برطرف نماید. بر همین اساس شخصی که می‌خواهد ارزش مورد نیاز خود را بدست بیاورد ناگزیر است ارزش دیگری که متعلق به خودش می‌باشد را از دست بدهد. بنابراین افراد مذکور ناچار هستند ارزش‌های خود را با یکدیگر مبادله نمایند تا در برابر آنچه از دست می‌دهد چیزی بدست آورد. همین روند موجب شکل گیری نهادی به نام قرارداد و معامله گردید. پس منشأ ایجاد بسیاری از نهادهای حقوقی را می‌تواند در حوزه اقتصاد و نگرش‌های اقتصادی جستجو نمود. بنابراین حقوق‌دانان ناگزیر هستند که در تحلیل بسیاری از نهادها و ماهیت‌های حقوقی، دیدگاهی اقتصادی داشته باشند.

آنچه گفته شد مختصری توضیحی بود تا جلوه‌ای از مفهوم تحلیل حقوقی اقتصادی در اذهان تداعی یابد و مقدمه‌ای برای ورود در در قلمرو مشترک حقوق و اقتصاد باشد.


برچسب ها: حقوق+اقتصاد+تحلیل اقتصادی حقوق+تحلیل حقوقی اقتصاد ،

Cialis online
جمعه 16 آذر 1397 03:57 ق.ظ

Many thanks. Awesome information!
cialis name brand cheap where cheapest cialis cipla cialis online tadalafil 5mg the best choice cialis woman rezeptfrei cialis apotheke cialis mit grapefruitsaft order a sample of cialis acquisto online cialis female cialis no prescription
buy cialis no rx
پنجشنبه 15 آذر 1397 08:36 ق.ظ

You've made the point.
usa cialis online opinioni cialis generico wow look it cialis mexico cialis online nederland overnight cialis tadalafil trusted tabled cialis softabs ou trouver cialis sur le net cialis 10 doctissimo cialis cuantos mg hay india cialis 100mg cost
Cialis 20 mg
چهارشنبه 14 آذر 1397 01:13 ب.ظ

Regards! I appreciate it.
can i take cialis and ecstasy trusted tabled cialis softabs generic cialis at walmart il cialis quanto costa il cialis quanto costa cialis cost we recommend cialis info cialis online buy cialis online nz cost of cialis per pill
buy cialis online cheap
چهارشنبه 14 آذر 1397 01:45 ق.ظ

With thanks. Excellent information.
estudios de cialis genricos how does cialis work buying cialis in colombia cialis canada cialis daily new zealand sialis cialis daily cialis for bph generic cialis tadalafil generic cialis with dapoxetine
buy cialis online us pharmacy
سه شنبه 13 آذر 1397 02:46 ب.ظ

Cheers. Quite a lot of posts.

cialis farmacias guadalajara wow cialis 20 cialis lowest price tadalafil recommended site cialis kanada cilas we like it safe cheap cialis cialis 100mg suppliers cialis canada on line cialis lilly tadalafi
Generic cialis
سه شنبه 13 آذر 1397 03:23 ق.ظ

You expressed this superbly!
cipla cialis online cialis generico in farmacia we like it cialis soft gel generic cialis soft gels click here cialis daily uk how do cialis pills work cialis prices buy generic cialis rx cialis para comprar generic cialis soft gels
Cialis pills
دوشنبه 12 آذر 1397 02:16 ب.ظ

Truly all kinds of valuable data!
cialis online deutschland cialis patentablauf in deutschland how does cialis work cialis soft tabs for sale cialis 10mg prix pharmaci cialis tablets tesco price cialis cialis reviews cialis prezzo in linea basso cialis sans ordonnance
buy tadalafil online
یکشنبه 11 آذر 1397 02:25 ب.ظ

Amazing loads of awesome material.
click now buy cialis brand deutschland cialis online we choice free trial of cialis cialis 10 doctissimo precios cialis peru cialis ahumada cipla cialis online side effects for cialis cialis online deutschland prescription doctor cialis
Cialis canada
یکشنبه 11 آذر 1397 02:48 ق.ظ

Kudos! A lot of content!

free cialis the best site cialis tablets cialis 5mg billiger estudios de cialis genricos dose size of cialis 5 mg cialis pharmacie en ligne buy generic cialis cialis australia org cialis online napol order generic cialis online
where to buy cialis online
شنبه 10 آذر 1397 02:42 ب.ظ

Cheers! Lots of stuff!

buying cialis in colombia legalidad de comprar cialis cialis ahumada achat cialis en europe where cheapest cialis brand cialis generic cialis side effects dangers cialis y deporte cialis canadian drugs we like it cialis price
buy cialis pills online
شنبه 10 آذر 1397 02:23 ق.ظ

Regards. Numerous postings!

cialis 100 mg 30 tablet cialis kaufen bankberweisung rezeptfrei cialis apotheke cialis prezzo in linea basso we like it cialis soft gel cialis 30 day trial coupon buy cialis online cheapest cialis online nederland buy cialis cheap 10 mg we like it cialis price
Cialis online
جمعه 9 آذر 1397 03:03 ب.ظ

Amazing facts. Thanks a lot.
cialis kaufen cialis 5 mg effetti collateral wow cialis 20 estudios de cialis genricos cialis 5mg prix rezeptfrei cialis apotheke cialis in sconto free cialis cialis 10mg prix pharmaci we choice cialis pfizer india
Buy cialis
جمعه 9 آذر 1397 03:16 ق.ظ

With thanks. Useful stuff.
cialis italia gratis tadalafil 20 mg buy name brand cialis on line acheter du cialis a geneve cialis venta a domicilio cuanto cuesta cialis yaho generic for cialis how do cialis pills work cialis kaufen bankberweisung cialis efficacit
Cialis canada
پنجشنبه 8 آذر 1397 03:58 ب.ظ

Thank you. Ample material!

tadalafil 10 mg cialis usa cost cialis baratos compran uk achat cialis en suisse cialis australia org enter site natural cialis cialis sale online cialis rezeptfrei how to purchase cialis on line viagra vs cialis
Cialis prices
پنجشنبه 8 آذر 1397 03:55 ق.ظ

Thanks, Lots of knowledge!

cialis 05 buy cialis online no prescription cialis cheap purchasing cialis on the internet interactions for cialis generic cialis in vietnam cialis generico online cialis en mexico precio cialis 100 mg 30 tablet where cheapest cialis
Cialis online
چهارشنبه 7 آذر 1397 03:25 ب.ظ

You have made your point quite clearly!.
cialis generico low cost cialis 20mg only now cialis for sale in us only here cialis pills cialis purchasing cialis ahumada viagra vs cialis vs levitra american pharmacy cialis cialis daily new zealand cialis canada
buy cialis online safely
چهارشنبه 7 آذر 1397 03:22 ق.ظ

Fine info. Cheers.
achat cialis en itali cialis generico in farmacia cialis with 2 days delivery sublingual cialis online cialis pills price each purchase once a day cialis generic cialis tadalafil free cialis when will generic cialis be available cialis kaufen wo
Cialis 20 mg
سه شنبه 10 مهر 1397 11:35 ق.ظ

Thanks a lot! I enjoy this.
how to purchase cialis on line cialis per paypa cialis coupons tadalafilo cialis 10mg prix pharmaci when will generic cialis be available bulk cialis cialis online cialis y deporte cialis side effects dangers
buy cialis pills
یکشنبه 8 مهر 1397 07:06 ق.ظ

You reported it superbly!
non 5 mg cialis generici generic cialis soft gels canadian drugs generic cialis how to purchase cialis on line we recommend cheapest cialis buy cialis online cheapest no prescription cialis cheap enter site 20 mg cialis cost achat cialis en suisse comprar cialis navarr
buy cialis
شنبه 7 مهر 1397 06:31 ق.ظ

Amazing info, Many thanks!
tadalafil tablets side effects for cialis buy cheap cialis in uk cialis dosage amounts cialis cuantos mg hay cialis farmacias guadalajara cialis canada on line cialis pills price each cialis authentique suisse cialis online deutschland
online pharmacies canada
شنبه 31 شهریور 1397 08:51 ب.ظ

Thanks! Helpful stuff!
canadian pharmacy meds prescriptions from canada without canada online pharmacies legitimate online pharmacies india canadian medications canadian viagra online drug store trust pharmacy of canada northwest pharmacies online canada medication
http://viagraky.com/
سه شنبه 27 شهریور 1397 06:59 ب.ظ

Thank you. Loads of facts.

viagra cialis levitra tadalafil 20mg fast cialis online non 5 mg cialis generici cialis canada on line generic cialis review uk cuanto cuesta cialis yaho compare prices cialis uk cialis farmacias guadalajara cialis ahumada
canadianpharmacytousa.com
چهارشنبه 14 شهریور 1397 12:12 ق.ظ

You actually expressed that exceptionally well.
pharmacy canada online prescriptions canada online pharmacies medication prescription drugs without prior prescription pharmacy canada reviews canada online pharmacies medication pharmacy canada reviews canadian online pharmacies rated buy vistagra online safe canadian drug store buy viagra online usa
Buy cialis online
دوشنبه 12 شهریور 1397 10:41 ب.ظ

Wow quite a lot of helpful facts.
buy cheap cialis in uk price cialis per pill interactions for cialis cialis cipla best buy enter site 20 mg cialis cost cialis price in bangalore we like it safe cheap cialis compare prices cialis uk how to purchase cialis on line generic cialis
http://cialisb.com/
دوشنبه 12 شهریور 1397 04:52 ق.ظ

You actually revealed this superbly!
cialis 20 mg effectiveness cialis mit grapefruitsaft only best offers cialis use cialis 5 mg schweiz when can i take another cialis wow look it cialis mexico cialis bula generic cialis 20mg uk cialis tadalafil cialis with 2 days delivery
http://cialisonl.com/
یکشنبه 11 شهریور 1397 02:45 ب.ظ

Seriously quite a lot of superb data!
canadian discount cialis calis how much does a cialis cost cialis tablets for sale cialis tadalafil online enter site 20 mg cialis cost achat cialis en suisse cialis generika cilas side effects of cialis
http://viabiovit.com/viagra-substitutes-that-work.html
سه شنبه 23 مرداد 1397 04:31 ق.ظ

Appreciate it. Loads of stuff!

buy cheapest viagra online sildenafil citrate buy viagra online without prescription generic levitra buy generic viagra online cheap viagra buy online cheapest viagra online discount viagra viagra buy no prescription how to buy viagra cheap
babecolate.com
دوشنبه 22 مرداد 1397 06:17 ب.ظ

Useful content. Thanks a lot.
cialis australian price cialis 10 doctissimo buy generic cialis cialis patentablauf in deutschland cialis great britain side effects for cialis cialis wir preise we use it cialis online store acquisto online cialis interactions for cialis
Buy cialis online
دوشنبه 7 خرداد 1397 05:53 ق.ظ

Lovely facts, Kudos.
cialis tablets cialis kamagra levitra prices for cialis 50mg cipla cialis online purchase once a day cialis cuanto cuesta cialis yaho rezeptfrei cialis apotheke cialis kamagra levitra ou acheter du cialis pas cher cialis generico online
Online cialis
پنجشنبه 20 اردیبهشت 1397 06:39 ق.ظ

Amazing loads of helpful data!
cialis canada cialis para que sirve non 5 mg cialis generici cialis generico 5 mg cialis pharmacie en ligne tadalafil 10 mg cialis efficacit buy cialis uk no prescription miglior cialis generico cialis coupons printable
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30