تبلیغات
یادداشتهای حقوقی - واژه شناسی: ریشه کلمه «مذبور»
شنبه 20 مهر 1387

واژه شناسی: ریشه کلمه «مذبور»

   نوشته شده توسط: هادی حاجیانی    نوع مطلب :عمومی ،

واژه شناسی:

 

مشتقات کلمات « ذبر » و « زبر »

 

بسیاری از واژگانی که ما در نوشتارهای خود بکار می‌بریم برگفته از افعال یا واژه های دیگری است. به همین جهت معانی مشتقات به نوعی مرتبط با معنی ریشه آن کلمه است، در غیر این صورت حتی اگر حروف اصلی فعل در آن واژه بکار برده شده باشد، آن لغت دارای معنای دیگری می باشد.

ریشه یابی واژگان به ما کمک می کند که واژه مشتق را در مواضع غیر مرتبط یا غیر ما وضع‌له بکار نبریم تا خواننده‌ی نوشتار ما، دچار سردرگمی نشود. همچنین دقت به ریشه واژه موجب می شود که ما در نگارش مشتقات دچار اشتباهات املایی نشویم. فرضاً در بعضی مطالب کلمه‌ی «توجیح» به معنای «روشن نمودن یا واضح نمودن مطلبی» آمده است. با دقت در این کلمه متوجه می شویم که ریشه این واژه «وجه» است بنابراین کلمه مورد نظر «توجیه» می‌باشد.

مشتقات واژه‌های « ذبر »، « زبر »، « ذکر »، «سطر» و « سفر » در نوشتارها بسیار بکار برده می شود. بنابراین باید معانی اصل واژه به خوبی دانسته شود. در لغت «ذبر» به معانی نوشتن و کتابت آمده است (لغت نامه دهخدا، واژه "ذبر"). «زبر» نیز به همان معنای نوشتن یا نبشتن در لغت‌نامه ها آمده است. (لغت نامه دهخدا، واژه "زبر"). همچنین واژه «سفر» و «ذکر» نیز به معنای نوشتن آمده است (لغت‌نامه دهخدا).

پس واژگان فوق همگی به یک معنی می باشند اما در اصالت متفاوت می باشند. واژه «ذبر» معرب کلمه «دبیر» است به همین جهت «ذبر» از لغت فارسی به عربی آمده است. بنابراین اعراب واژه «دبیر» که فارسی است را به طرز و صورت زبان خویش نزدیک و استعمال کرده است که ثمره آن ساخته شدن کلمه «ذبر» است (فصلنامه نامه فرهنگستان، سال هفتم، شماره 2 (پیاپی 26)، شهریور 1384، ص 234- همچنین رک: تطور تاریخی عناوین دبیر و دیوان، تألیف حمید تنکابنی، ص 59). اما واژه «زبر» در اصل فارسی جایگاهی ندارد و لغتی اصالتاً عربی است و کلمه «زبور» که نام کتاب حضرت داوود (ع) از آن گرفته شده است. پس کلمه «ذبور» که اصالتاً فارسی بوده و معرب شده است به معنی کتاب داوود (ع) نمی باشد و استعمال آن در این خصوص اشتباه می باشد. بدین جهت «ذبور» جمع «ذبر» (به کسر ذ) به معنی «کتاب‌ها» یا «نامه‌ها» می باشد.

همچنین از کلمه «ذبر» واژه‌های «مذبّر» به معنی «نویسنده» و «ذبار» به معنی «کتابهایی که آسان خوانده می‌شود» آمده است.

نعت مفعولی از کلمات «ذبر» و «زبر»، به ترتیب « مذبور » و « مزبور » می باشد. بنابراین واژ‌های « مذبور » و « مزبور » هر دو به معنای «نوشته شده» آمده و «مذکور»، «مسطور» و «مسفور» نیز همه به یک معنا است و صحیح می باشند، بنابراین مترادف هستند. همانطور که گفته شد تفاوت این دو کلمه در اصالت آنها است که « مذبور » ریشه در زبان فارسی دارد، اما « مزبور » اصالتاً عربی است.

پس مصدرهای «زبر» و «ذبر» کاملا از هم متمایز بوده و با اینکه دارای معنای مشترکی می باشند بطور اتفاقی شبیه هم هستند و این دلیل بر غلط بودن یکی از آن دو نمی باشد. بنابراین دو مصدر فوق، مشترک لفظی نیستند بلکه مترادف هستند.

این در حالی است که بعضی لغت نامه نویسان فارسی به کلمه «مذبور» و «ذبر» اشاره نکرده اند در حالی که این دو واژه حقیقتاً فارسی می باشند.

در بعضی اظهار نظرات دیده شده که عده ای واژه « مزبور » را بر گرفته از کلمه «ز بر» (به کسر ز و فتح ب) می دانند در حالی که «ز بر» از «ز+بر» یعنی از یک حرف اضافه+اسم ساخته شده است و به معنی «بالا و از فوق» می باشد. این عده می گویند مزبور یعنی در فوق آمده و بر گرفته است ز+بر است، در حالی که این اشتباه است و امکان ندارد از یک اسم و حرف اضافه یا فقط اسم (جامد غیرمصدری)، نعت مفعولی یا اسم مفعول ساخته شود.

در خصوص کلمه « مذبور » و ریشه‌ی آن یعنی « ذبر » به این منابع رجوع کنید:

 

·     لغت نامه دهخدا، واژه های «مذبور» و «ذبر»

·        تطور تاریخی عناوین دبیر و دیوان، تألیف حمید تنکابنی، ص 59

·       فصلنامه نامه فرهنگستان، سال هفتم، شماره 2 (پیاپی 26)، شهریور 1384، ص 234

·         المنجد فی اللغة و الاعلام، ص 233، ذیل واژه «ذبر»

·         المعجم؛ مختار صحاح، واژه «ذبر»

·         المعجم الوسیط، جلد 2، واژه «ذبر» 

·         لسان العرب، جلد 4، ص 301 و 302، واژه «ذبر» و «مذبور» 

·         کتاب العین، جلد 8، ص 182

·         معجم المصطلحات و الألفاظ الفقهیة، جلد 2، ص 198

·         همچنین رجوع کنید به مقاله:  سكان البلاد العربیة الأقدمون و اللغة التی كانوا یتكلمون بها و تطوراتها، نوشته محی الدین خطیب؛ ایشان می گوید: و مادة (ذبر) و (زبر) و (سفر) كلها واحدة بمعنى كتب 

·         دراسة فی الأناسة المعرفیة العربیة التاریخیة-  اللغویة ووحدتها، جمال الدین الخضور، جزء الثانی، توضیح ذیل واژه «زبر»، ایشان نیز «ذبر» و «زبر» و «سفر» را مترادف می داند.

 

تحقیق از نگارنده وبلاگ

 


buy tadalafil
جمعه 16 آذر 1397 01:25 ق.ظ

You actually revealed that terrifically!
buy cialis uk no prescription cialis 5 mg para diabeticos cialis lowest price cialis coupons printable cialis preise schweiz the best site cialis tablets cialis 5 mg para diabeticos no prescription cialis cheap pastillas cialis y alcoho cialis italia gratis
buy cialis usa
پنجشنبه 15 آذر 1397 10:22 ب.ظ

Regards! I enjoy this!
order a sample of cialis cialis 05 cialis para que sirve cialis online cialis daily prix de cialis generic for cialis cialis price thailand cialis australian price cialis prezzo di mercato
buy cialis online cheap
پنجشنبه 15 آذر 1397 05:59 ق.ظ

Wow a lot of very good material.
opinioni cialis generico generic cialis 20mg uk how to purchase cialis on line cialis rezeptfrei buy generic cialis the best site cialis tablets cialis 5mg prix only best offers 100mg cialis cialis 5 mg effetti collateral cipla cialis online
Cialis canada
پنجشنبه 15 آذر 1397 02:52 ق.ظ

Thank you. A good amount of postings.

tadalafil tablets cialis name brand cheap acheter cialis kamagra try it no rx cialis cialis in sconto cialis soft tabs for sale cialis 5 effetti collaterali pastillas cialis y alcoho walgreens price for cialis purchase once a day cialis
Buy cialis online
چهارشنبه 14 آذر 1397 11:43 ق.ظ

Kudos! Awesome information!
prices for cialis 50mg when will generic cialis be available cialis taglich we recommend cheapest cialis click here to buy cialis cialis great britain if a woman takes a mans cialis generic cialis pill online cialis super kamagra ou acheter du cialis pas cher
Generic cialis
چهارشنبه 14 آذر 1397 09:53 ق.ظ

You said it very well.!
generic low dose cialis cialis 5 effetti collaterali cialis tablets for sale only here cialis pills tadalafil 5mg cialis daily estudios de cialis genricos we recommend cialis info sialis generic cialis soft gels
buy cialis us pharmacy
چهارشنبه 14 آذر 1397 12:17 ق.ظ

Beneficial tips. Kudos!
cialis flussig cialis tadalafil buy online cialis 5mg side effects of cialis venta de cialis canada cialis official site cialis generico postepay buy cialis online cialis 20 mg cut in half trusted tabled cialis softabs
buy tadalafil online
سه شنبه 13 آذر 1397 10:22 ب.ظ

Regards. Useful information.
enter site natural cialis tesco price cialis cialis for sale south africa cialis professional yohimbe cialis online cialis prezzo al pubblico cialis reviews miglior cialis generico best generic drugs cialis buy cialis cheap 10 mg
Cialis online
سه شنبه 13 آذر 1397 01:18 ب.ظ

Wow all kinds of good information.
cialis mit grapefruitsaft cialis daily dose generic viagra or cialis ou trouver cialis sur le net cialis canada cialis kamagra levitra female cialis no prescription cialis 100 mg 30 tablet tesco price cialis cialis online
Cialis pills
سه شنبه 13 آذر 1397 11:31 ق.ظ

Superb data. With thanks.
buying cialis in colombia generic cialis 20mg tablets cialis for sale in europa cialis herbs cialis 100 mg 30 tablet generic cialis at walmart order cialis from india costo in farmacia cialis buying cialis on internet cialis therapie
Buy cialis online
سه شنبه 13 آذر 1397 01:49 ق.ظ

You mentioned this superbly.
dosagem ideal cialis cialis generic we choice cialis pfizer india cialis official site cialis from canada weblink price cialis fast cialis online cialis generico milano generic cialis levitra cialis et insomni
buy tadalafil no prescription
دوشنبه 12 آذر 1397 11:51 ب.ظ

Really quite a lot of beneficial facts.
cialis mit grapefruitsaft precios de cialis generico cialis name brand cheap cialis 20mg prix en pharmacie cialis en mexico precio cialis 5 mg cialis usa cost cialis patent expiration cialis canada on line cialis great britain
Cialis prices
دوشنبه 12 آذر 1397 10:59 ق.ظ

You said it perfectly..
cialis kamagra levitra cialis prices in england cialis authentique suisse generic cialis 20mg uk i recommend cialis generico cialis 5 effetti collaterali overnight cialis tadalafil bulk cialis cialis 30 day trial coupon cialis kamagra levitra
Generic cialis
دوشنبه 12 آذر 1397 01:30 ق.ظ

Kudos, Helpful stuff!
tadalafil 10 mg buy cialis online nz what is cialis canadian discount cialis enter site 20 mg cialis cost no prescription cialis cheap fast cialis online cialis prezzo di mercato cialis tablets cialis cuantos mg hay
Generic cialis
یکشنبه 11 آذر 1397 11:21 ب.ظ

Kudos, Loads of facts!

generic cialis at walmart if a woman takes a mans cialis cialis efficacit cialis tablets we like it safe cheap cialis cialis 5mg prix cheap cialis precios cialis peru cipla cialis online cialis rezeptfrei
buy cialis usa
یکشنبه 11 آذر 1397 12:24 ب.ظ

Appreciate it, Ample write ups!

we like it safe cheap cialis how to buy cialis online usa cialis professional from usa cialis cipla best buy buy cialis online cialis 5 mg para diabeticos cialis daily dose generic cialis canada on line cialis generico in farmacia pastillas cialis y alcoho
Generic cialis
یکشنبه 11 آذر 1397 10:16 ق.ظ

Terrific data. Cheers.
cialis uk female cialis no prescription side effects for cialis prices for cialis 50mg can i take cialis and ecstasy cialis canada cialis preise schweiz buy cialis online legal cheap cialis legalidad de comprar cialis
Cialis online
یکشنبه 11 آذر 1397 01:20 ق.ظ

Nicely put, Appreciate it!
cialis daily dose generic miglior cialis generico what is cialis generic cialis soft gels cialis wir preise buy cialis online cheapest cialis canada online cialis 40 mg cialis what if i take india cialis 100mg cost
Online cialis
شنبه 10 آذر 1397 11:31 ب.ظ

Awesome posts. Cheers.
tadalafil opinioni cialis generico cialis for sale in europa cialis billig we like it cialis price brand cialis nl cialis for daily use cialis pills boards cialis side effects safe site to buy cialis online
buy cials online
شنبه 10 آذر 1397 12:17 ب.ظ

Kudos, Useful stuff.
cialis patentablauf in deutschland cialis generico en mexico cialis generico cialis generika cialis tablets australia cialis taglich buy name brand cialis on line cialis 5 mg schweiz precios de cialis generico cialis authentique suisse
buy cheap cialis in canada
شنبه 10 آذر 1397 10:17 ق.ظ

Good data. Kudos!
bulk cialis cialis sale online cialis name brand cheap canadian discount cialis can i take cialis and ecstasy cialis 05 buy generic cialis cialis 5 mg prices for cialis 50mg ou trouver cialis sur le net
Buy cialis online
شنبه 10 آذر 1397 12:53 ق.ظ

Fantastic tips. Cheers.
cialis tablets australia cialis therapie cialis pills in singapore cialis coupons non 5 mg cialis generici dose size of cialis enter site natural cialis generic cialis in vietnam generic cialis review uk generic cialis pill online
Cialis online
جمعه 9 آذر 1397 10:58 ب.ظ

Fantastic write ups. Kudos!
tadalafil tablets calis buy cheap cialis in uk cost of cialis per pill low dose cialis blood pressure cialis 10mg prix pharmaci cialis flussig cialis 20mg prix en pharmacie cialis without a doctor's prescription cialis taglich
buy cialis online us pharmacy
جمعه 9 آذر 1397 01:27 ب.ظ

Reliable facts. Kudos.
achat cialis en europe cialis purchasing costo in farmacia cialis cialis e hiv generic cialis review uk only best offers cialis use click now cialis from canada price cialis best cialis official site cialis en 24 hora
Cialis canada
جمعه 9 آذر 1397 11:05 ق.ظ

Nicely voiced genuinely! !
cialis et insomni cialis dosage recommendations cialis kaufen cialis generico milano interactions for cialis side effects of cialis cialis 05 venta de cialis canada generic cialis levitra cialis generique
buy tadalafil online
جمعه 9 آذر 1397 01:47 ق.ظ

This is nicely said. !
generic cialis review uk cialis dosage amounts click here to buy cialis achat cialis en suisse cialis efficacit viagra cialis levitra cialis ahumada cialis side effects cialis venta a domicilio generic cialis 20mg tablets
buy tadalafil online
پنجشنبه 8 آذر 1397 11:55 ب.ظ

You actually mentioned it perfectly.
walgreens price for cialis cialis generico in farmacia we choice cialis pfizer india when can i take another cialis cialis dosage amounts cialis for sale in europa achat cialis en itali cialis lowest price prezzo di cialis in bulgaria cialis daily new zealand
buy cialis online cheap
پنجشنبه 8 آذر 1397 02:26 ب.ظ

You actually expressed this effectively!
overnight cialis tadalafil only now cialis 20 mg cialis rezeptfrei callus sublingual cialis online how to buy cialis online usa cilas generic cialis review uk generic cialis cialis 20 mg cost
buy tadalafil pills
پنجشنبه 8 آذر 1397 12:36 ب.ظ

Amazing many of very good facts.
order generic cialis online viagra vs cialis cialis bula cialis vs viagra achat cialis en suisse cialis online deutschland cialis pills boards buying cialis overnight click here cialis daily uk we choice cialis uk
where to buy cialis online
پنجشنبه 8 آذر 1397 02:11 ق.ظ

Appreciate it, An abundance of facts!

cialis per paypa when will generic cialis be available cialis prices 40 mg cialis what if i take buy cialis buy cialis cheap 10 mg cialis daily reviews prix cialis once a da comprar cialis 10 espa241a cialis for daily use
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30