تبلیغات
یادداشتهای حقوقی - واژه شناسی: ریشه کلمه «مذبور»
یکشنبه 21 مهر 1387

واژه شناسی: ریشه کلمه «مذبور»

   نوشته شده توسط: هادی حاجیانی    نوع مطلب :عمومی ،

واژه شناسی:

 

مشتقات کلمات « ذبر » و « زبر »

 

بسیاری از واژگانی که ما در نوشتارهای خود بکار می‌بریم برگفته از افعال یا واژه های دیگری است. به همین جهت معانی مشتقات به نوعی مرتبط با معنی ریشه آن کلمه است، در غیر این صورت حتی اگر حروف اصلی فعل در آن واژه بکار برده شده باشد، آن لغت دارای معنای دیگری می باشد.

ریشه یابی واژگان به ما کمک می کند که واژه مشتق را در مواضع غیر مرتبط یا غیر ما وضع‌له بکار نبریم تا خواننده‌ی نوشتار ما، دچار سردرگمی نشود. همچنین دقت به ریشه واژه موجب می شود که ما در نگارش مشتقات دچار اشتباهات املایی نشویم. فرضاً در بعضی مطالب کلمه‌ی «توجیح» به معنای «روشن نمودن یا واضح نمودن مطلبی» آمده است. با دقت در این کلمه متوجه می شویم که ریشه این واژه «وجه» است بنابراین کلمه مورد نظر «توجیه» می‌باشد.

مشتقات واژه‌های « ذبر »، « زبر »، « ذکر »، «سطر» و « سفر » در نوشتارها بسیار بکار برده می شود. بنابراین باید معانی اصل واژه به خوبی دانسته شود. در لغت «ذبر» به معانی نوشتن و کتابت آمده است (لغت نامه دهخدا، واژه "ذبر"). «زبر» نیز به همان معنای نوشتن یا نبشتن در لغت‌نامه ها آمده است. (لغت نامه دهخدا، واژه "زبر"). همچنین واژه «سفر» و «ذکر» نیز به معنای نوشتن آمده است (لغت‌نامه دهخدا).

پس واژگان فوق همگی به یک معنی می باشند اما در اصالت متفاوت می باشند. واژه «ذبر» معرب کلمه «دبیر» است به همین جهت «ذبر» از لغت فارسی به عربی آمده است. بنابراین اعراب واژه «دبیر» که فارسی است را به طرز و صورت زبان خویش نزدیک و استعمال کرده است که ثمره آن ساخته شدن کلمه «ذبر» است (فصلنامه نامه فرهنگستان، سال هفتم، شماره 2 (پیاپی 26)، شهریور 1384، ص 234- همچنین رک: تطور تاریخی عناوین دبیر و دیوان، تألیف حمید تنکابنی، ص 59). اما واژه «زبر» در اصل فارسی جایگاهی ندارد و لغتی اصالتاً عربی است و کلمه «زبور» که نام کتاب حضرت داوود (ع) از آن گرفته شده است. پس کلمه «ذبور» که اصالتاً فارسی بوده و معرب شده است به معنی کتاب داوود (ع) نمی باشد و استعمال آن در این خصوص اشتباه می باشد. بدین جهت «ذبور» جمع «ذبر» (به کسر ذ) به معنی «کتاب‌ها» یا «نامه‌ها» می باشد.

همچنین از کلمه «ذبر» واژه‌های «مذبّر» به معنی «نویسنده» و «ذبار» به معنی «کتابهایی که آسان خوانده می‌شود» آمده است.

نعت مفعولی از کلمات «ذبر» و «زبر»، به ترتیب « مذبور » و « مزبور » می باشد. بنابراین واژ‌های « مذبور » و « مزبور » هر دو به معنای «نوشته شده» آمده و «مذکور»، «مسطور» و «مسفور» نیز همه به یک معنا است و صحیح می باشند، بنابراین مترادف هستند. همانطور که گفته شد تفاوت این دو کلمه در اصالت آنها است که « مذبور » ریشه در زبان فارسی دارد، اما « مزبور » اصالتاً عربی است.

پس مصدرهای «زبر» و «ذبر» کاملا از هم متمایز بوده و با اینکه دارای معنای مشترکی می باشند بطور اتفاقی شبیه هم هستند و این دلیل بر غلط بودن یکی از آن دو نمی باشد. بنابراین دو مصدر فوق، مشترک لفظی نیستند بلکه مترادف هستند.

این در حالی است که بعضی لغت نامه نویسان فارسی به کلمه «مذبور» و «ذبر» اشاره نکرده اند در حالی که این دو واژه حقیقتاً فارسی می باشند.

در بعضی اظهار نظرات دیده شده که عده ای واژه « مزبور » را بر گرفته از کلمه «ز بر» (به کسر ز و فتح ب) می دانند در حالی که «ز بر» از «ز+بر» یعنی از یک حرف اضافه+اسم ساخته شده است و به معنی «بالا و از فوق» می باشد. این عده می گویند مزبور یعنی در فوق آمده و بر گرفته است ز+بر است، در حالی که این اشتباه است و امکان ندارد از یک اسم و حرف اضافه یا فقط اسم (جامد غیرمصدری)، نعت مفعولی یا اسم مفعول ساخته شود.

در خصوص کلمه « مذبور » و ریشه‌ی آن یعنی « ذبر » به این منابع رجوع کنید:

 

·     لغت نامه دهخدا، واژه های «مذبور» و «ذبر»

·        تطور تاریخی عناوین دبیر و دیوان، تألیف حمید تنکابنی، ص 59

·       فصلنامه نامه فرهنگستان، سال هفتم، شماره 2 (پیاپی 26)، شهریور 1384، ص 234

·         المنجد فی اللغة و الاعلام، ص 233، ذیل واژه «ذبر»

·         المعجم؛ مختار صحاح، واژه «ذبر»

·         المعجم الوسیط، جلد 2، واژه «ذبر» 

·         لسان العرب، جلد 4، ص 301 و 302، واژه «ذبر» و «مذبور» 

·         کتاب العین، جلد 8، ص 182

·         معجم المصطلحات و الألفاظ الفقهیة، جلد 2، ص 198

·         همچنین رجوع کنید به مقاله:  سكان البلاد العربیة الأقدمون و اللغة التی كانوا یتكلمون بها و تطوراتها، نوشته محی الدین خطیب؛ ایشان می گوید: و مادة (ذبر) و (زبر) و (سفر) كلها واحدة بمعنى كتب 

·         دراسة فی الأناسة المعرفیة العربیة التاریخیة-  اللغویة ووحدتها، جمال الدین الخضور، جزء الثانی، توضیح ذیل واژه «زبر»، ایشان نیز «ذبر» و «زبر» و «سفر» را مترادف می داند.

 

تحقیق از نگارنده وبلاگ

 


How Long Do Hemorrhoids Last
جمعه 1 شهریور 1398 10:59 ق.ظ
I used to be able to find good advice from your articles.
Cure Hemorrhoids Naturally
یکشنبه 27 مرداد 1398 09:11 ب.ظ
If you would like to obtain a good deal from this paragraph then you have
to apply these methods to your won weblog.
Hemorrhoids Tips
شنبه 26 مرداد 1398 07:52 ب.ظ
Hi I am so happy I found your site, I really found you by accident,
while I was researching on Bing for something else, Regardless I am here now and would
just like to say cheers for a fantastic post and a all round entertaining blog (I also
love the theme/design), I don't have time to go through it all at the
minute but I have book-marked it and also added
in your RSS feeds, so when I have time I will be back to read much more, Please do keep up the
awesome job.
What Causes Hemorrhoids
شنبه 26 مرداد 1398 02:07 ب.ظ
You actually make it seem so easy with your presentation but I find this matter to be actually something which
I think I would never understand. It seems too complicated and very
broad for me. I am looking forward for your next post, I'll try to get the hang of it!
Pregnant Hemorrhoids
جمعه 25 مرداد 1398 06:42 ب.ظ
When someone writes an paragraph he/she keeps the idea of a user in his/her mind that how a user can be aware
of it. Thus that's why this post is outstdanding.
Thanks!
How Do You Get Hemorrhoids
شنبه 12 مرداد 1398 10:07 ب.ظ
Hey there I am so grateful I found your website, I really
found you by error, while I was looking on Google for something else, Regardless I am here now and
would just like to say thanks for a remarkable post and a all round enjoyable blog (I also love the theme/design), I don't have time to read it all at the minute
but I have saved it and also added in your RSS feeds, so
when I have time I will be back to read much more, Please do keep up the great job.
Hemorrhoids Pain Relief
جمعه 11 مرداد 1398 03:45 ق.ظ
Nice response in return of this query with genuine arguments and
telling all regarding that.
http://viagrawwithoutdoctor.com/
سه شنبه 8 مرداد 1398 01:27 ق.ظ

You've made your position very effectively!!
canada online pharmacies for men canadianpharmacyusa24h is it legal canadian discount pharmacies in ocala fl canadian medications, liraglutide buy viagra now pharmacy canada online prescriptions canada online pharmacies surrey canadian pharmacy world canadian cialis canada online pharmacies
Live Sex Show
دوشنبه 7 مرداد 1398 08:27 ب.ظ
Outstanding story there. What happened after? Good luck!
hurtful hemorrhoids pain
دوشنبه 7 مرداد 1398 03:55 ق.ظ
Link exchange is nothing else but it is simply placing the other person's web
site link on your page at appropriate place and other person will also do similar in favor of you.
Buy generic cialis
دوشنبه 3 تیر 1398 07:05 ق.ظ

Thanks. Awesome information!
we recommend cialis best buy side effects of cialis cialis en mexico precio cialis wir preise buy cialis online nz price cialis per pill only best offers 100mg cialis generic cialis review uk only now cialis 20 mg trusted tabled cialis softabs
http://sivorswhee.strikingly.com/
دوشنبه 3 تیر 1398 04:34 ق.ظ

Awesome posts. Appreciate it!
cialis rezeptfrei sterreich tarif cialis france cialis prezzo in linea basso trusted tabled cialis softabs look here cialis cheap canada dose size of cialis generic low dose cialis where to buy cialis in ontario generic cialis soft gels prescription doctor cialis
http://chrisidtwor.strikingly.com/
یکشنبه 2 تیر 1398 03:06 ب.ظ

Thank you. Quite a lot of forum posts!

cialis usa cost effetti del cialis cialis dosage cialis tadalafil cialis canada cialis tablets australia cialis generic generic cialis 20mg tablets cialis super kamagra cialis 200 dollar savings card
Cialis prices
یکشنبه 2 تیر 1398 12:39 ب.ظ

Regards! Quite a lot of forum posts!

chinese cialis 50 mg cialis online nederland cialis alternative cialis dose 30mg cialis generic availability cialis herbs cialis reviews cialis online nederland cialis prezzo in linea basso get cheap cialis
buy generic cialis online
یکشنبه 2 تیر 1398 12:26 ق.ظ

Many thanks. Awesome information.
recommended site cialis kanada cialis generic tadalafil buy cialis kamagra levitra cost of cialis per pill effetti del cialis cialis prezzo al pubblico cialis soft tabs for sale buy brand cialis cheap cialis canada on line cialis 5 mg para diabeticos
Online cialis
شنبه 1 تیر 1398 09:59 ب.ظ

You explained that superbly.
buy original cialis sialis buy cialis online cheapest link for you cialis price ou acheter du cialis pas cher click now buy cialis brand cialis tablets for sale prix de cialis canada discount drugs cialis cialis rezeptfrei sterreich
Cialis 20 mg
شنبه 1 تیر 1398 07:33 ق.ظ

You have made your point.
achat cialis en suisse cialis online nederland prices on cialis 10 mg cialis reviews cialis cost venta cialis en espaa canadian cialis tesco price cialis cialis daily where do you buy cialis
http://cobbveti.strikingly.com/
شنبه 1 تیر 1398 05:11 ق.ظ

You said it exceptionally well.
canadian drugs generic cialis cialis 100mg suppliers cialis great britain generic cialis with dapoxetine when will generic cialis be available cialis flussig how do cialis pills work prescription doctor cialis cialis 5 mg scheda tecnica cialis herbs
http://teilyngu.strikingly.com/
جمعه 31 خرداد 1398 03:24 ب.ظ

Truly a lot of awesome material!
cialis prezzo di mercato recommended site cialis kanada acheter cialis meilleur pri cialis manufacturer coupon generic low dose cialis venta cialis en espaa we choice cialis pfizer india prescription doctor cialis we choice free trial of cialis venta cialis en espaa
Cialis online
جمعه 31 خرداد 1398 01:25 ب.ظ

Cheers, Lots of tips!

usa cialis online cialis generika in deutschland kaufen cialis sans ordonnance we like it cialis price cialis in sconto cialis australia org we recommend cheapest cialis cialis 10mg prix pharmaci cialis cuantos mg hay generic cialis 20mg uk
Cialis prices
پنجشنبه 30 خرداد 1398 11:23 ب.ظ

Nicely put. Kudos.
buy cialis cheap 10 mg cialis daily reviews price cialis wal mart pharmacy cialis canada on line deutschland cialis online free generic cialis cialis purchasing cialis prezzo di mercato free cialis cipla cialis online
Cialis 20 mg
پنجشنبه 30 خرداد 1398 04:08 ق.ظ

You actually mentioned that terrifically.
cialis ahumada cialis tadalafil cialis generico cialis prezzo in linea basso try it no rx cialis calis cialis australia org import cialis cialis online nederland cialis generico online
Cialis 20 mg
پنجشنبه 30 خرداد 1398 02:03 ق.ظ

Amazing plenty of useful knowledge.
generic cialis at the pharmacy acheter du cialis a geneve cialis prezzo di mercato enter site very cheap cialis free cialis cialis 5 mg scheda tecnica tadalafil 10 mg cialis side effects dangers canada discount drugs cialis cialis qualitat
tadalafil citrate
چهارشنبه 29 خرداد 1398 12:20 ب.ظ

You expressed that very well!
cialis pas cher paris venta de cialis canada cialis rckenschmerzen cialis generic buying cialis in colombia rezeptfrei cialis apotheke cialis prices in england weblink price cialis cialis kaufen wo fast cialis online
http://freescoste.strikingly.com/
چهارشنبه 29 خرداد 1398 09:29 ق.ظ

With thanks. I like this!
cialis 5 effetti collaterali can i take cialis and ecstasy recommended site cialis kanada click now buy cialis brand cialis kamagra levitra we choice free trial of cialis cialis online napol get cheap cialis non 5 mg cialis generici cialis pills in singapore
cialis 5mg billiger
سه شنبه 28 خرداد 1398 07:52 ب.ظ

You definitely made the point!
achat cialis en suisse order cialis from india achat cialis en suisse cialis generique 5 mg cialis professional from usa cilas cialis sans ordonnance cialis per paypa cialis dosage recommendations where cheapest cialis
cialis dosage
سه شنبه 28 خرداد 1398 11:12 ق.ظ

Regards! A lot of write ups.

dosagem ideal cialis cialis cuantos mg hay cialis 5 mg para diabeticos safe site to buy cialis online we recommend cialis best buy buy brand cialis cheap tadalafil 10 mg cialis cost cialis savings card does cialis cause gout
Cialis pills
دوشنبه 27 خرداد 1398 09:57 ب.ظ

Truly many of useful information!
cialis 20mg prix en pharmacie cialis generika in deutschland kaufen cialis side effects dangers price cialis best dose size of cialis overnight cialis tadalafil purchase once a day cialis cialis super kamagra cialis 5mg brand cialis generic
http://lorade.strikingly.com/
دوشنبه 27 خرداد 1398 07:45 ب.ظ

This is nicely expressed. !
side effects of cialis buy generic cialis cialis sale online cialis 30 day trial coupon when will generic cialis be available cialis 5mg billiger cialis coupon prezzo di cialis in bulgaria price cialis wal mart pharmacy cialis generico online
Cialis canada
دوشنبه 27 خرداد 1398 07:04 ق.ظ

Many thanks, Lots of forum posts!

get cheap cialis discount cialis cialis price thailand cialis for sale south africa cialis para que sirve cialis canadian drugs buy online cialis 5mg cialis 20mg prix en pharmacie cialis free trial cialis 5 mg buy
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30